Heeft u geen tabel achtergrondkleuren in uw afdrukvoorbeeld? Ga dan als volgt te werk:

Klik op "Bestand" -> "Afdrukken" of druk op CTRL + P om deze pagina af te drukken.

Zeeland Seaports Jaarverslag 2008

Voorwoord

 

Als gemeenschappelijke regeling is havenbedrijf Zeeland Seaports verplicht ieder jaar een jaarverslag te publiceren. Voor het eerst verschijnt dit jaarverslag niet als drukwerk, maar als digitaal naslagwerk op het internet. Op deze manier wil Zeeland Seaports een groter publiek bereiken voor de verantwoording van en toelichting op haar activiteiten. Ook beantwoord het digitaliseren van het jaarverslag aan de wens van Zeeland Seaports om daar waar mogelijk een positieve bijdrage te leveren aan een beter milieu.

 

Wij hopen u met dit digitale jaarverslag een helder beeld te geven van de ontwikkelingen in onze havens in 2008. Mocht u naar aanleiding van het lezen ervan vragen, opmerkingen of suggesties hebben dan kunt u hiervoor een mail sturen naar jaarverslag@zeeland-seaports.com of hiervoor het reactieformulier gebruiken (klik op 'reageer' rechts onderaan). Alvast bedankt voor uw reactie.

 

Ik wens u veel lees- en kijkplezier.

 

Hans van der Hart

Directeur Zeeland Seaports

 

Zeevaart

Intro

 

Een belangrijke graadmeter voor het presteren van zeehavens is de overslag. Dit is de hoeveelheid goederen die over zee de haven in en uit gaat. Sinds het ontstaan van Zeeland Seaports, door de fusie van de havens van Terneuzen, Borsele en Vlissingen in 1998, is de overslag met bijna 10 miljoen ton toegenomen. Naast de zeevaart heeft de binnenvaart ook een belangrijke positie in Zeeland Seaports. Dat blijkt uit het feit dat haast net zoveel goederen onze havens in en uit gaan via binnenvaart als via de zeevaart.

 

Na het recordjaar van 2007 is Zeeland Seaports er voor 2008 in geslaagd om met een zeeoverslag van 33,3 miljoen ton weer een nieuw record te realiseren. Hiermee werd niet zo'n grote procentuele groei gerealiseerd als het jaar ervoor, maar met het oog op de mondiale economische ontwikkelingen in met name het laatste kwartaal van 2008, is deze 33,3 miljoen ton toch een resultaat om trots op te zijn.

 

Droge en natte bulk bleven de belangrijkste verschijningsvormen. Wel hebben ze stuivertje gewisseld. In 2007 was natte bulk de grootste categorie nu is dat droge bulk. Bij droge bulk moet gedacht worden aan zaken die los in een ruim gestort worden zoals steenkool, zand en grind. Natte bulk wordt per tankschip vervoerd, zoals bijvoorbeeld aardolie en gas.

 

De grootste relatieve groei zat afgelopen jaar in overig stukgoed. Overig stukgoed zijn producten die niet los worden vervoerd en niet in containers maar bijvoorbeeld in dozen op pallets. Dit zijn bijvoorbeeld gebruiksgoederen als speelgoed, levensmiddelen, televisies enzovoort. Naast de categorie 'overig stukgoed' groeide ook de droge bulk en bleven de andere verschijningsvormen achter op 2007.


Net als in de voorafgaande jaren blijkt dat Zeeland Seaports vooral een importhaven is voor wat betreft de zeeoverslag. Een van de redenen hiervoor is dat de industrie, die in ruime mate aanwezig is in de Zeeuwse havens, veel van de grondstoffen die zij nodig heeft vanaf zee aangevoerd krijgt. Van de 33 miljoen ton betrof 25 miljoen importgoederen. Bij de verschijningsvormen ro-ro (dit zijn onder andere personenauto's) en containers lag de verhouding import/export nagenoeg gelijk.

 

Een groeiende zeeoverslag veronderstelt een groeiend aantal zeeschepen. Echter, de schepen die Zeeland Seaports aandoen worden steeds groter. Hierdoor neemt het feitelijke aantal schepen dat de Zeeuwse havens bezoekt af.

 

Overslag Zeeland Seaports

 

Zeeoverslag Zeeland Seaports totaal naar productgroep (x 1.000 ton)

 AanvoerAfvoerTotaalVerschil
%
Productgroep 2008 2007 2008 2007 2008 2007
Landbouwproducten 4.637 3.908 1.138 741 5.774 4.649 24%
Andere voedingsproducten
259 195 117 100 375 296 27%
Vaste brandstoffen
3.500 2.904 922 640 4.421 3.544 25%
Aardolie en aardolieproducten 6.880 8.160 1.071 701 7.951 8.861 -10%
Ertsen, metaalafval e.d. 1.072 1.011 22 21 1.094 1.032 6%
Metalen en halffabrikaten
1.381 1.442 202 167 1.583 1.609 -2%
Ruwe mineralen e.d., bouwmaterialen 2.055 1.995 217 398 2.272 2.392 -5%
Meststoffen 1.516 1.491 1.888 2.173 3.404 3.664 -7%
Chemische producten 2.057 1.985 1.432 1.243 3.489 3.228 8%
Overige goederen
1.476 1.897 1.439 1.875 2.915 3.771 -23%
Totaal 24.831 24.987 8.447 8.059 33.278 33.046 1%

 

 

Zeeoverslag Zeeland Seaports totaal naar verschijningsvorm (x 1.000 ton)

 AanvoerAfvoerTotaalVerschil
%
Verschijningsvorm 2008 2007 2008 2007 2008 2007
Droge bulk 9.266 8.325 2.937 3.028 12.203 11.353 7%
Natte bulk 8.389 9.673 2.642 2.071 11.031 11.744 -6%
Containers 79 122 92 128 171 250 -32%
Roll-on/Roll-off 1.137 1.589 1.124 1.356 2.261 2.945 -23%
(Overig) stukgoed 5.961 5.279 1.651 1.476 7.612 6.755 13%
Totaal 24.831 24.987 8.447 8.059 33.278 33.046 1%

 

Ontwikkeling overslag

 

Ontwikkeling zeeoverslag 1998 t/m 2008 Zeeland Seaports (x 1.000 ton)

Aantal zeeschepen

 

Ontwikkeling aantal zeeschepen 1998 t/m 2008 Zeeland Seaports

 

Binnenvaart

Intro

 

Zeeland Seaports heeft met de locatie Terneuzen één van de grootste binnenvaarthavens van Europa. Door de ligging vlak aan de Westerschelde, langs het kanaal van Gent naar Terneuzen, heeft Terneuzen zich in de loop der jaren ontwikkeld als een belangrijke binnenvaarthaven. Maar ook Vlissingen-Oost speelt een steeds belangrijkere rol in de binnenvaart.

 

De overslag via binnenvaart blijft zich in onze havens redelijk meeontwikkelen met de zeeoverslag hoewel de binnenvaart met ruim 28 miljoen ton in 2008 nagenoeg gelijk is gebleven aan 2007. Binnenvaart blijft dan ook onverminderd een belangrijke vervoersvorm. Omdat binnenvaart ten opzichte van vervoer over de weg duurzamer is, heeft Zeeland Seaports de ambitie om binnenvaart de komende jaren extra te stimuleren.


Vlissingen groeide met 8% en Terneuzen daalde met 13%. Ook in de binnenvaart zien we dat droge en natte bulk de belangrijkste verschijningsvormen zijn. Hier blijft natte bulk de grootste categorie. Parallel aan de zeeoverslag kende ook in de binnenvaart stukgoed de grootste procentuele groei. Behalve deze categorie kende ook natte bulk een stijging, de overige verschijningsvormen daalden.

 

Bij de binnenvaart wordt niet gesproken over import/export maar over aanvoer en afvoer omdat niet altijd sprake is van aanvoer vanuit en afvoer naar het buitenland. Immers, ook binnen Nederland zelf wordt binnenvaart als transportmiddel gebruikt. In 2008 werd circa 19 miljoen ton afgevoerd per binnenvaartschip, terwijl rond de 10 miljoen ton werd aangevoerd

 

Overslag Zeeland Seaports

 

Overslag binnenvaart Zeeland Seaports totaal naar productgroep (x 1.000 ton)

 AanvoerAfvoerTotaalVerschil
%
Productgroep 2008 2007 2008 2007 2008 2007
Landbouwproducten 159 471 1.872 1.913 2.030 2.384 -15%
Andere voedingsproducten
76 97 58 36 134 133 1%
Vaste brandstoffen
443 294 1.345 1.260 1.788 1.555 15%
Aardolie en aardolieproducten 2.724 2.353 8.728 8.007 11.451 10.360 11%
Ertsen, metaalafval e.d. 78 67 139 128 217 195 11%
Metalen en halffabrikaten
72 183 164 171 236 354 -33%
Ruwe mineralen e.d. bouwmaterialen 2.733 2.566 3.026 3.333 5.759 5.899 -2%
Meststoffen 774 806 671 1.276 1.445 2.082 -31%
Chemische producten 1.406 1.322 2.043 2.440 3.448 3.762 -8%
Overige goederen
1.470 1.255 677 790 2.147 2.045 -5%
Totaal 9.935 9.414 18.721 19.355 28.657 28.768 0%

 

 

Overslag binnenvaart Zeeland Seaports totaal naar verschijningsvorm (x 1.000 ton)

 AanvoerAfvoerTotaalVerschil
%
Verschijningsvorm 2008 2007 2008 2007 2008 2007
Droge bulk 4.178 4.108 5.206 6.044 9.384 10.152 -8%
Natte bulk 3.868 3.568 10.628 10.449 14.496 114.016 3%
Containers 1.305 1.080 383 621 1.688 1.701 -1%
Roll-on/Roll-off 92 114 38 44 130 158 -17%
(Overig) stukgoed 493 544 2.466 2.198 2.959 2.742 8%
Totaal 9.935 9.414 18.721 19.355 28.657 28.769 0%

 

Ontwikkeling overslag

 

Ontwikkeling overslag binnenvaart 1998 t/m 2008 Zeeland Seaports (x 1.000 ton)

 

Aantal binnenvaartschepen

 

Ontwikkeling aantal binnenvaartschepen 1998 t/m 2008 Zeeland Seaports

 

Havenontwikkeling

Intro

 

Eén van de hoofdtaken van Zeeland Seaports is de ontwikkeling van onze havengebieden. Denk hierbij aan het ontwikkelen en realiseren van kades, wegen, spoor, enzovoort.


Veel projecten in ons havengebied zijn gestart met het oog op de toekomst. Plannen die gericht zijn op de verdere uitbouw en versterking van ons havengebied en die daarmee een belangrijke bijdrage aan de Zeeuwse economie moeten gaan leveren. Plannen die er voor moeten zorgen dat onze haven en de hier gevestigde bedrijven een belangrijke rol kunnen blijven spelen op de woelige baren van de mondiale economie. Een weerslag van deze plannen voor de toekomst liggen in het strategisch masterplan en in het onderzoek naar de bestuursstructuur van Zeeland Seaports waar in 2008 aan gewerkt is. Beide plannen zullen in 2009 verder worden uitgewerkt. Meer informatie hierover is terug te vinden op onze website www.zeeland-seaports.com.

 

 

 

Terneuzen

 

Terneuzen begint steeds meer vorm te krijgen als een duurzaam haven- en industriegebied. Er wordt hard gewerkt op diverse locaties langs het Kanaal Gent-Terneuzen om van dit gebied hét duurzame cluster in deze regio te maken. De twee meest in het oog springende projecten zijn Valuepark Terneuzen en Biopark Terneuzen , waarbij duurzame samenwerking tussen bedrijven een grote rol speelt. 

 

Valuepark Terneuzen

Een goed voorbeeld van duurzame synergie is het Valuepark Terneuzen. Valuepark Terneuzen is een joint venture van Zeeland Seaports en Dow Benelux. Gestart in 2004 krijgt dit bedrijventerrein op de Mosselbanken nabij Dow Benelux steeds meer vorm.

 
Met de opening in mei van de Railterminal van Bertschi kan Valuepark nu een compleet pakket van logistieke dienstverlening bieden aan de chemische industrie waarbij gebruik gemaakt kan worden van alle transportmodaliteiten.


Goederen kunnen nu op Valuepark Terneuzen worden op- en overgeslagen en worden vervoerd via water, spoor, weg en pijpleiding. De komende jaren zal nadrukkelijk worden ingezet op de acquisitie van chemiegeoriënteerde industrieën om zich hier te vestigen. Voorwaarde hierbij is dat deze bedrijven en Dow elkaar op een bepaalde manier kunnen versterken. Bijvoorbeeld door gebruik te kunnen maken van elkaars reststoffen of bijproducten.

 

Biopark Terneuzen

Valuepark Terneuzen maakt deel uit van het zogenaamde Biopark concept. Biopark Terneuzen is een concept waarin koppelingen tot stand worden gebracht tussen bedrijven. Deze zogenaamde smartlinks zullen een duurzame bijdrage leveren aan het milieu en bovendien de werkgelegenheid in de regio versterken.

In november werd het Biopark concept versterkt met een nieuw concreet voorbeeld van smartlinking door de oplevering van de biodiesel fabriek van Rosendaal Energy vlak naast Heros. In de fabriek zal biodiesel worden gemaakt van vooral plantaardige en dierlijke oliën en vetten.

 

Daarnaast werd in 2008 WarmCO2 BV opgericht. WarmCO2 moet er voor zorgen dat het toekomstige glastuinbouwgebied op de Axelse Vlakte voorzien gaat worden van de restwarmte en CO2 afkomstig van in de Kanaalzone gevestigde industrie zoals Yara in Sluiskil. Voor de levering is eind 2008 begonnen met de aanleg van een leidingstelsel van 10 kilometer lengte. Zeeland Seaports heeft zich begin december garant gesteld voor de realisatie van dit project om er voor te zorgen dat dit belangrijke onderdeel van het glastuinbouwproject daadwerkelijk van de grond kan komen.

 

Het glastuinbouwproject zelf kent inmiddels ook een behoorlijke aanloop. Sinds 2000 wordt er al gesproken over kassen bij Terneuzen. Maar in 2008 is dan daadwerkelijk de eerste grond aan tuinders uitgegeven en is in oktober het Voorlichtings- en Opleidingscentrum Glastuinbouw geopend door staatssecretaris Abutaleb. Dit VOC zal mensen uit de grensstreek gaan opleiden en omscholen voor werk in het kassencomplex. De kassen zullen op termijn werk gaan leveren aan 800 tot 1000 mensen.

 

 

Autrichehaven

Een van de grote projecten waar Zeeland Seaports in 2008 concreet aan gewerkt heeft is de verlenging van de Autrichehaven . De haven is in 2008 jaar verlengd van 255 naar ruim 850 meter. Hiermee is in een keer fase 2 en 3 van dit project afgerond en zal de capaciteit van dit gebied voor scheepvaartgebonden activiteiten sterk vergroot worden. Hiermee wordt de Axelse Vlakte een belangrijk havengebied voor de verdere ontwikkeling van Zeeland Seaports. Hiervoor is rond de 70 hectare grond beschikbaar voor de vestiging van kadegebonden bedrijven.

 

 

Vlissingen-Oost

 

Waar Terneuzen een duurzaam cluster moet gaan vormen staat de focus van Zeeland Seaports voor Vlissingen-Oost op containerisatie. Daarnaast blijft er natuurlijk ruimte voor andere ontwikkelingen. In 2008 startte de bouw van de Sloecentrale op het voormalige Hoechstterrein; één van de projecten voor de herinrichting van dit terrein aan het Van Citterskanaal. De Sloecentrale wordt een milieuvriendelijke gasgestookte centrale, waarvan de bouw op zijn top werk geeft aan 900 mensen. Voordat de bouw van start kon gaan is in de voorbereiding door Zeeland Seaports het nodige werk verzet op het gebied van de infrastructuur rond de centrale.

 

Uitgifte terrein FMT

In 2008 is de uitgifte gestart van het laatste grote aaneengesloten terrein binnen Vlissingen-Oost. Aan de Quarleshaven ligt een terrein van rond de 50 ha. Het is een samenvoeging van terrein wat door Zeeland Seaports is teruggekocht van aluminiumproducent ZALCO en het terrein van het in de jaren 90 failliet gegane Flushing Marine Terminal. Eind 2008 had de procedure nog niet geleid tot een definitieve vestigingskandidaat. Het zal duidelijk zijn dat de huidige economische situatie grote invloed heeft op dit project. Maar ook de natuur heeft hier, midden in ons havengebied, een belangrijke rol. In het voorjaar van 2008 werden we verrast door de aanwezigheid van een kolonie lepelaars die op het terrein aan het broeden is geslagen. Uiteraard zullen deze lepelaars de uiteindelijke ontwikkeling van het terrein niet tegenhouden, maar Zeeland Seaports probeert in het kader van haar Havennatuurplan wel  in gezamenlijk overleg met de diverse natuurorganisaties te kijken naar mogelijke duurzame oplossingen voor deze lepelaars.

 

Nieuwe Sloelijn

In oktober werd de nieuwe Sloelijn geopend. Een nieuw, modern, stil en veilig traject waarmee de bereikbaarheid van Vlissingen-Oost voor het vervoer per spoor verder vergroot is. De opening van deze lijn was meteen een goed moment om de gesprekken rond de door ons gewenste lijn 11, de aansluiting van de Zeeuwse lijn op het goederenspoor bij Antwerpen, weer op gang te brengen en mogelijk de besluitvorming hierover te versnellen. Het goederenvervoer per spoor vormt, mits binnen de grenzen van de daarvoor geldende regelgeving en prima alteratief voor het vervoer over de weg. Het is, met name over langere afstanden een veel duurzamere vervoersmethode. Samen met de binnenvaart zal het vervoer per spoor de komende jaren dan ook de volle aandacht van Zeeland Seaports krijgen.

 

Start bouwwerkzaamheden Scaldiahaven

Ook aan de Vlissingse zijde een groot project voor Zeeland Seaports. Want in 2008 werd definitief gestart met de werkzaamheden voor de verdere ontwikkeling van de Scaldiahaven. Aan de ene kant de uitbreiding van de kade voor de Verbrugge Scaldia Terminal tot zo'n 1,2 kilometer, aan de andere kant de aanleg van de Scaldia Container Terminal. Deze terminal zal, naast de behandeling van onder andere projectlading, in ons havengebied de eerste deepsea containerfaciliteiten gaan bieden en daarmee een belangrijke ontwikkeling zijn voor de toekomst van onze haven.

 

WCT

Natuurlijk is, vooral achter de schermen, ook in 2008 hard gewerkt aan de uiteindelijke realisatie van de Westerschelde Container Terminal. Belangrijkste wapenfeiten waren de publicatie van de Startnotitie M.E.R en het organiseren van een openbare informatiebijeenkomst, waar het publiek zich kon laten informeren over de standpunten van diverse belanghebbende partijen zoals Zeeland Seaports, de Kamer van Koophandel, PSA/HNN en ook de Zeeuwse Milieufederatie.


De WCT blijft een belangrijk project voor de toekomst van Zeeland Seaports. Willen we als zeehaven een belangrijke plaats in deze regio blijven innemen, dan moet de containeroverslag in onze havens omhoog. Immers, in 2008 werd wereldwijd 50% van de goederen vervoerd in zeecontainers terwijl in de Zeeuwse havens nog minder dan 1% van de goederen in containers werd overgeslagen.

 

Beheer en onderhoud

Het zijn natuurlijk niet enkel de grote projecten waarmee de toekomst van onze havens wordt veiliggesteld. In 2008 werd ook divers onderhoud gepleegd in zowel Terneuzen als Vlissingen-Oost aan onder meer havens, kades, wegen en spoorlijnen.

 

Gronduitgifte

 

Schepen die Zeeland Seaports aandoen, betalen hiervoor. Daarnaast ontvangt Zeeland Seaports erfpacht van bedrijven die binnen het havengebied gevestigd zijn. Hoe meer grond Zeeland Seaports kan uitgeven, hoe meer de inkomsten vanuit deze activiteit. In 2008 is in totaal 14ha aan grond nieuw uitgegeven.


Grond wordt in de Zeeuwse havens steeds schaarser. Vooral in Vlissingen-Oost begint het beheersgebied aardig vol te raken. De hoeveelheid grond die nog braak ligt in Vlissingen-Oost betreft vooral percelen die al in optie zijn uitgegeven aan reeds aanwezige bedrijven in verband met eventuele toekomstige uitbreidingsplannen. Wanneer een bedrijf zich in een gebied vestigt wil deze vaak graag de mogelijkheid houden om ter plaatse te kunnen uitbreiden. In Vlissingen-Oost is het beleid van Zeeland Seaports er op gericht zo duurzaam als mogelijk om te gaan met de nog beschikbare grond. Dat wil zeggen dat we onder andere kritisch kijken naar de activiteiten van bedrijven die zich in ons gebied willen vestigen.

Omgeving

Omgeving

 

Het in 2007 geïntroduceerde Havenafvalplan bleek in het jaar daarop erg succesvol. Meer dan 25% van de schepen die daar voor in aanmerking kwamen hebben hun afval ingeleverd in onze havens, terwijl dit in 2007 nog minder dan 15% was. Dit is gerealiseerd door het inleveren van afval administratief eenvoudiger te maken. Bovendien werd het goedkoper voor de schepen.

 

In 2008 is ook een inventarisatie gemaakt van de in ons gebied aanwezige flora en fauna. Deze inventarisatie is besproken met diverse relevante natuurorganisaties.  Een en ander moet uiteindelijk resulteren in een Havennatuurplan. Niet alleen om voorbereid te zijn bij het uitvoeren van werkzaamheden, maar ook om samen met de diverse natuurorganisaties te kijken naar mogelijke duurzame oplossingen om natuur binnen het havengebied een plaats te kunnen laten houden.


Diverse in het hoofdstuk 'Havenontwikkeling' genoemde projecten zijn daarnaast concrete voorbeelden van het op duurzaamheid gerichte beleid van Zeeland Seaports. Ook mag de ondersteuning van Zeeland Seaports van 'De Nacht van de Nacht', een project van de Zeeuwse Milieufederatie, niet onvermeld blijven. Voor het tweede opeenvolgende jaar heeft Zeeland Seaports de bedrijven in haar beheersgebied opgeroepen tijdens 'De Nacht van de Nacht' in oktober, zoveel als mogelijk het licht uit te doen om zo een bijdrage te leveren aan een beter klimaat voor plant en dier.

 

Zeeland Seaports speelt ook een rol op de Zeeuwse arbeidsmarkt. Niet alleen met eigen vacatures, maar nog meer door het havengebied op diverse plaatsen onder de aandacht te brengen als plaats met uitstekende loopbaanmogelijkheden op alle niveaus. Daarnaast neemt Zeeland Seaports deel in diverse projecten die werken in ons gebied moet stimuleren. Denk hierbij aan de Voorlichtings- en Opleidingskas en het Zeeland Logistiek Centrum waar mensen trainingen kunnen volgen op het gebied van (interne) transportmiddelen.

 

Organisatie

Intro

 

Zeeland Seaports is een gemeenschappelijke regeling waarin de Provincie Zeeland en de gemeenten Borsele, Terneuzen en Vlissingen participeren. Als havenbedrijf is Zeeland Seaports verantwoordelijk voor het beheer en de ontwikkeling van de havengebieden binnen de betreffende gemeenten. Dat doen wij met een team van 67 medewerkers.

 

Organigram

 

Op 31 december 2008 zag de organisatie van Zeeland Seaports er als volgt uit:

 

 

 

 

De organisatie staat onder dagelijkse leiding van algemeen directeur de heer J. van der Hart.

Bestuur

 

Het bestuur van Zeeland Seaports wordt gevormd door het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur. De heer P.J. Filius was in 2008 secretaris van beide besturen.

 

Dagelijks Bestuur

Het Dagelijks Bestuur van Zeeland Seaports was per 31 december 2008 als volgt samengesteld:

  • mr. drs. A.J.G. Poppelaars, voorzitter, Gedeputeerde Staten van Zeeland
  • A.M.G. van Waes, gemeente Terneuzen
  • M.J. de Bruijne, gemeente Borsele
  • P.F. Polderman, gemeente Vlissingen

 

Algemeen Bestuur

De samenstelling van het Algemeen Bestuur was per 31 december 2008 als volgt:

  • de heer mr. drs. A.J.G. Poppelaars, voorzitter, Gedeputeerde Staten van Zeeland
  • de heer M.J. Wiersma, Gedeputeerde Staten van Zeeland
  • mevrouw M.M.D.Vermue-Vermue, gemeente Borsele
  • de heer M.J. de Bruijne, gemeente Borsele
  • de heer A.M.G. van Waes, gemeente Terneuzen
  • de heer J.M. van Schaik, gemeente Terneuzen
  • de heer P.F. Polderman, gemeente Vlissingen
  • de heer J. Suurmond, gemeente Vlissingen

 

Personeel

 

Eind 2008 bestond het personeelsbestand uit 67 medewerkers:

 

 Aantal medewerkers 
  2008 2007
Commerciële Zaken
4 3
Directie 1 1
Finance, Control & ICT 12 12
Glastuinbouw - 1
Havendienst 19 16
Infrastructuur & Ruimte 17 18
Public Affairs & Algemene Zaken 14 15
 Totaal 67 66

 

Ontwikkelingen

 

Momenteel is Zeeland Seaports een gemeenschappelijke regeling. De gemeenschappelijke regeling is een degelijke rechtsvorm waarmee we sinds onze fusie tot één havenbedrijf een goede organisatie hebben neergezet.

 

Nadeel van deze regeling is dat het minder eenvoudig is om snel en adequaat op marktontwikkelingen te reageren. Vanwege de ambities van Zeeland Seaports is juist dit een belangrijk punt van aandacht en geeft het havenbedrijf er de voorkeur aan te verzelfstandigen. Daarom is in 2008 een proces opgestart om te komen tot een definitieve besluitvorming rond verzelfstandiging van Zeeland Seaports in 2009.

 

Ook het Strategisch Masterplan 2009-2020 zag in 2008 het licht. De marktontwikkelingen tot aan 2008 en het feit dat de Beleidsvisie 2005-2015 op een aantal punten al was gerealiseerd en in andere gevallen was achterhaald gaven aanleiding tot het schrijven van dit masterplan dat eind 2008 nog in concept was en in 2009 definitief moet worden.

 

In het Strategisch Masterplan zijn een nieuwe missie en nieuwe doelstellingen geformuleerd: Zeeland Seaports heeft als missie de instandhouding en ontwikkeling van de havenclusters van Vlissingen en Terneuzen. In deze missie zijn het in stand houden en stimuleren van havengerelateerde bedrijvigheid en werkgelegenheid in Zeeland en het faciliteren van de goederenstromen de hoofddoelstellingen. Zeeland Seaports laat zich bij het nastreven van deze missie leiden door drie strategische doelstellingen: het inzetten op duurzaamheid, innovatie en marktwerking.

 

Voor de komende jaren betekent dit het volgende:

  • Zeeland Seaports wil tot 2020 groeien naar 50 miljoen ton zeeoverslag en 40 miljoen ton binnenvaart overslag
  • Zeeland Seaports wil dit onder andere realiseren door verdere containerisatie
  • Zeeland Seaports wil een duurzame haven zijn
  • Nieuwe investeringen zullen moeten gaan voldoen aan een minimale rendementseis. Oftewel: het bevorderen van werkgelegenheid staat voorop, echter met de randvoorwaarde dat Zeeland Seaports investeert in ontwikkelingen die ook financieel terugverdiend kunnen worden. 

 

ICT

 

In 2008 is er verder gewerkt aan de implementatie van PortXcs , het nieuwe havenmanagement systeem dat het Zeeuwse Haven Informatie Systeem (ZHIS) moet gaan vervangen.

 

Met PortXcs zal de communicatie tussen diverse partijen die betrokken zijn bij de afhandeling van schepen en hun ladingen sterk worden verbeterd en vereenvoudigd. De planning is dat de eerste fase van dit project eind april 2009 in werking zal treden waarna de tweede en laatste fase medio juni actief zal zijn.

Public affairs en promotie

 

Op het gebied van public affairs en promotie werd het nodige gerealiseerd door Zeeland Seaports. Doel hiervan is om Zeeland Seaports internationaal op de kaart te brengen als dé haven in deze regio voor het afhandelen van goederen en als ideale vestigingsplaats voor nieuwe bedrijvigheid.

 

Daarnaast is het de taak van Zeeland Seaports om haar omgeving te informeren over de ontwikkelingen in de haven. Samen met de ZPPC werd een drukbezochte Open Havendag in Vlissingen-Oost georganiseerd. Ook werd gezamenlijk opgetreden op diverse beurzen zoals de Contacta in Goes en diverse vakbeurzen in Parijs, Shanghai en Sao Paulo.

Op het gebied van Public Affairs kunnen de inspanningen genoemd worden rond de onsluiting van het Kanaal Gent-Terneuzen in het Strategisch Advies Forum overleg. Ook Zeeland Seaports is gebaat bij een verbetering van de nautische toegang van het sluizencomplex. In deze discussie werd door ons wel nadrukkelijk gewezen op het belang van de droge infrastructuur zoals de spoorverbinding Axel-Zelzate en de verdubbeling van de Tractaatweg. Immers het realiseren van een goede vaarverbinding mag niet inhouden dat de ontwikkeling van andere infrastructuur moet stilvallen.

Financieel

Intro

 

Zeeland Seaports is een overheidsbedrijf. Onze uitgaven doen wij echter vanuit eigen middelen verkregen uit onder andere de gronduitgifte en havengeldinkomsten en door het aantrekken van vreemd vermogen.

 

In 2008 is een bedrijfsresultaat, inclusief de deelnemingen in ESM en Valuepark Terneuzen, gerealiseerd van 8,4 miljoen euro. ESM is het samenwerkingsverband met Havenbedrijf Rotterdam en Valuepark Terneuzen is een joint venture met Dow Benelux.

 

In 2007 was het resultaat 12,7 miljoen euro. Hierbij moet opgemerkt worden dat in 2007 een hoger resultaat was gerealiseerd uit grondtransacties en dat in het cijfer 2008 ook rekening is gehouden met de bijdrage Binnen- en Buitenhaven van ruim 1 miljoen euro voor de verkoop van de Binnenhaven en de bijdrage van 1 miljoen euro aan het pilotproject Sloelijn. Het bedrijfsresultaat van Zeeland Seaports wordt niet uitgekeerd aan de participanten maar gereserveerd voor bijvoorbeeld het doen van investeringen.

Geconsolideerde balans

 

Geconsolideerde balans per 31 december 2008 (businessunits Terneuzen en Vlissingen, x €1.000)

 31 december 2008
31 december 2007
VASTE ACTIVA
 
 
 
 
Immateriële vaste activa
3.770   4.227  
Materiële vaste activa
230.389   229.450  
Financiële vaste activa
70.619   66.755  
Som der vaste activa   304.778   300.432
         
VLOTTENDE ACTIVA
 
 
 
 
Voorraden bouwgronden
58.685   56.588  
Vorderingen
152.473   129.566  
Liquide middelen 1.248   6.565
Overlopende activa
490   1.460  
Som der vlottende activa   212.896   194.179
         
TOTAAL ACTIVA
 
517.674   494.611
         
VASTE PASSIVA
 
 
 
 
Eigen vermogen
178.525   170.171  
Voorzieningen
14.800   16.094  
Langlopende schulden
142.648   112.343  
Som der vaste passiva   335.973   298.608
         
VLOTTENDE PASSIVA
  181.701   196.003
         
TOTAAL PASSIVA
  517.674   494.611

 

Toelichting balans

Vaste activa
Immateriële vaste activa  
Unwindwaarde IRS 4.227
Af: afschrijving 2008 -457
Boekwaarde per 31 december 2008 3.770

 

In het kader van een optimalisatie van het renterisicomanagement is eind 2004 een derivatentransactie afgesloten. Daarnaast is in 2004 een premie betaald voor het afsluiten van een cap (renteplafond). De hoogte van de afschrijving van de afkoopsom wordt bepaald door het voordeel dat als gevolg van deze transacties in het desbetreffende boekjaar behaald wordt.

 

 Bedrijfsgebouwen / terreinen
Uitgegeven terreinen
Havenwerken en overige uitrusting
Werken in uitvoering
Totaal
Materiële vaste activa
         
Aanschafprijs 6.839 140.954 104.756 13.785 266.334
Afschrijvingen t/m 2007 -621 0 -36.263 0 -36.884
Boekwaarde 1 januari 2008 6.218 140.954 68.493 13.785 229.450
           
Mutaties 2008          
Investeringen 0 0 1.398 4.987 6.385
Desinvesteringen 0 0 0 0 0
Overboekingen 0 48 0 -1.905 -1.857
Afschrijvingen -148 0 -3.441 0 -3.589
Totaal mutaties -148 48 -2.043 3.082 939
           
Boekwaarde per 31 december 2008
6.070 141.002 66.450 16.867 230.389

 

 

De waardering van de balansposten geschiedt - tenzij anders vermeld - tegen de nominale waarde. De materiële vaste activa worden over het algemeen gewaardeerd tegen de historische kostprijs. Daarop komen in mindering eventuele investeringssubsidies en de lineaire afschrijvingen, welke laatste zijn gebaseerd op de geschatte levensduur. Op grondkosten voor de bedrijfsgebouwen wordt niet afgeschreven.

 

 

Afschrijvingstermijnen
Haven- en kadewerken
8 tot 100 jaar
Kantoor- en bedrijfsgebouwen 10 tot 50 jaar
Overige materiële vaste activa 3 tot 20 jaar

 

De in erfpacht of huur uitgegeven terreinen worden gewaardeerd tegen bedrijfswaarde, waaronder wordt verstaan de waarde waarop de erfpachtcanon of gebruiksvergoeding is gebaseerd. Hierop wordt niet afgeschreven.

 

 Stand per 1/1/2008
Mutaties bij 2008
Mutaties af 2008Stand per 31/12/2008
Financiële vaste activa
     
 
a. Deelneming ESM
7.588 0 -1.432 6.156
b. Deelneming Valuepark Terneuzen
4.614 0 -380 4.234
c. Deelneming Partners Vliegveld Zeeland BV
75 0 -16 59
d. Deelneming WarmCO2 0 39 0 39
e. Verbeterde ontsluiting WST 4.938 249 -501 4.686
f. Lening U/G 4.100   -2.600 1.500
g. Bijdrage verharden terrein 28   -28 0
h. Bijdrage Zeeland Container Terminal 1.051   -322 729
i. Kasgeldlening U/G 0 1.375 0 1.375
j. Verstrekte leningen ESM 43.000 7.000 0 50.000
k. Bijdrage activa in eigendom derden
1.361 1.480 -1.000 1.841
Totaal 66.755 10.143 -6.279 70.619

 

 

 

 Vlottende activa
 
 
 
Voorraden bouwgronden
ha
 2008  2007
Boekwaarde per 1 januari
298,87 56.587 60.223
Bij: Investeringen (inclusief rentevergoedingen)
0 3.059 2.769
Bij: Verwerving gronden
2,75 488 35.392
Bij: Beëindiging huur BIBU-terrein 6,51 0 0
Bij: Aansluiting oppervlakte bij GIS
0 0 -303
     
 
Af: Verkoop terreinen
-5,75  -1.132 0
Af: Verkoop terreinen aan ESM (call-optie regeling)
0  0 -5.030
Af: Project Glastuinbouw naar Werk in uitvoering
-9,18 -317 -1.417
Af: Gronduitgiften huur- en erfpachtterreinen
0 0 -35.046
Af: Aansluiting oppervlakte bij GIS
-13,88 0 0
Totaal 279,42 58.685 56.588

 

 

Waardering van de voorraad bouwgronden per 31 december 2008 geschiedt per grondcomplex tegen historische kostprijs of lagere marktwaarde, wat in dit verband de vervaardigingprijs (verwerving gronden en kosten bouwrijp maken) betekent.

Als gevolg van de wijziging van de waarderingssystematiek bouwgronden per 2000 wordt vanaf 1 januari 2001 ook de rentelast over de boekwaarde aan de voorraad bouwgronden toegevoegd voorzover de marktwaarde dit toelaat.

In geval van een uitgifte wordt de voorraad bouwgronden gecrediteerd tegen de kostprijs van de verkochte of in erfpacht uitgegeven terreinen. Het verschil met de uitgifteprijs komt ten gunste of ten laste van de reserve ongerealiseerde resultaten grondbedrijf.

 

 

 


31 december 200831 december 2007
Vorderingen
   
Handelsdebiteuren
13.099 7.895
Rekening-courant verhouding met niet-financiële instellingen
3.066 172
Overige vorderingen
136.308 121.499
Totaal 152.473 129.566

 


31 december 200831 december 2007
Liquide middelen
   
Kas
4 5
Tegoeden bij bankinstellingen
1.244 6.560
Totaal 1.248 6.565

 


31 december 200831 december 2007
Overlopende active
   
Vooruitbetaalde kosten
490 1.460
Totaal 490 1.460

 

 

VASTE PASSIVA
31 december 200831 december 2007
Eigen vermogen
   
Algemene reserve
145.084 94.941
Bestemmingsreserves
25.088 62.622
Nog te bestemmen resultaat
8.353 12.608
Totaal 178.525 170.171

 


31 december 200831 december 2007
Voorzieningen
   
Onderhoudsvoorziening
15.025 15.298
Voorziening Haven Afval Plan
-225 796
Totaal 14.800 16.094

 

Doel van de onderhoudsvoorziening is om het effect op het jaarlijkse exploitatieresultaat te egaliseren. Uitgangspunt is dat in deze periode van 10 jaar de stand van de voorziening niet onder het nulpunt uitkomt. Gezien het saldo van de voorziening per 31 december 2008 kan geconcludeerd worden dat deze tesamen met de toekomstige dotaties toereikend zal zijn. De reguliere onderhoudskosten worden direct ten laste van het resultaat gebracht. De onderhoudsplanning is in 2008 wederom geactualiseerd. Als gevolg hiervan is de dotatie naar beneden bijgesteld.

 

De nieuw gevormde voorziening Haven Afval Plan betreft in rekening gebrachte scheepsafvalkosten aan schepen, welke de havens bezoeken. Indien voldaan wordt aan een aantal voorwaarden worden deze kosten gerestitueerd. Het geheel van deze acties dient budget neutraal te zijn. Door aanpassing van de tarifering voor en wijziging van het Haven Afval Plan in 2007 dient het saldo-overschot, ofwel de stand van deze voorziening, terug te vloeien naar de afnemers.

 


31 december 200831 december 2007
Langlopende schulden
   
Onderhandse geldleningen (vaste rente)
17.655 20.454
Roll-Over leningen (variabele rente)
124.993 91.889
Totaal 142.648 112.343

 

Het renterisico over de leningen met een rentetypische looptijd < 1 jaar (zie ook kasgeldleningen onder vlottende passiva) is afgedekt door middel van rentederivaten.

 

VLOTTENDE  PASSIVA
31 december 200831 december 2007
Kortlopende schulden
   
Schulden aan kredietinstellingen (inclusief kasgeldleningen)
163.189 176.059
Schulden aan leveranciers
4.130 2.942
Vooruitontvangen tbv investeringen infrastructuur
5.268 5.268
Overlopende renteschuld
1.278 845
Overige kortlopende schulden
4.340 7.395
Totaal 178.205 192.509

 


31 december 200831 december 2007
Overlopende passiva
   
Vooruitontvangen bedragen
3.496 3.494
Totaal 181.701 196.003

 

Geconsolideerde winst- en verliesrekening

Per 31 december 2008 (businessunits terneuzen en vlissingen, x €1.000)

 Rekening 2008

Begroting 2008

1e wijziging

Begroting 2008
Rekening 2007
BEDRIJFSOPBRENGSTEN
 
 
 
 
   A. Omzet havenbedrijf
       
      Haven- en kade- en boeiengelden
14.917  13.755 13.587 13.504
      Verhuur bedrijfsmiddelen 1.777 1.717 1.780 1.763
      Vergoeding onderhoudskosten 549 750 871 672
      Overige baten havenbedrijf
170 176
378  167
      Totaal havenbedrijf
17.413 16.398 16.616
16.106
         
   B. Omzet grondbedrijf
       
      Erfpacht en huur
13.613  13.550 9.795 11.028
      Verkooptransacties bouwgronden
1.518 0 0 6.012
      Kostprijs verkopen
-1.132 0 0 -4.396
      Overige baten grondbedrijf
965 830
440 846
      Totaal grondbedrijf
14.964 14.380 10.235
13.490
         
   C. Financiële baten 8.706 195 1.032 8.789
TOTAAL BEDRIJFSOPBRENGSTEN (A+B+C)
41.083 30.973 27.883
38.385
         
D. BEDRIJFSLASTEN        
      Onderhoud 3.997 4.244 5.357 4.198
      Personeelslasten 2.825 2.941 2.827 2.649
      Kapitaallasten 14.604 6.470 7.186 12.117
      Afdracht haven- en kadegelden 2.918 3.121 3.024 3.006
      Overige exploitatiekosten bedrijfsmiddelen 1.092 1.018 885 1.064
      Diverse exploitatiekosten 4.414 3.998 1.857 2.544
      Totaal bedrijfslasten 29.850 21.792 21.136 25.578
         
BEDRIJFSRESULTAAT (A+B+C-D) 11.233 9.181 6.747 12.807
         
   E1. Aandeel resultaat ESM (50%)  -1.433 -1.427
 1.150 57
   E2. Aandeel resultaat Valuepark Terneuzen(50%) -345
 -387 -802
 -256
   E3. Aandeel resultaat Partners Vliegveld Zeeland BV  -16  0 0
 0
   E4. Aandeel resultaat WarmCO2
 -36  0  0  0
   F.  Bijzondere baten
-1.050
0
 0 0
TOTAAL RESULTAAT VOOR BESTEMMING (A+B+C-D+E+F) 8.353 7.367 7.095 12.608
         
VIA RESULTAATBESTEMMING        
   G. Mutaties reserves 0 0 0 0
RESULTAAT NA BESTEMMING (A+B+C-D+E+F+G)
8.353 7.367 7.095 12.608

 

Toelichting winst- en verliesrekening

 

Toelichting op de winst- en verliesrekening per 31 december 2008 (bedragen x €1000)

Baten

A. Omzet havenbedrijf31 december 200831 december 2007
Haven-, kade- en boeiengelden    
Havengeld zeevaart 11.767 10.736
Havengeld binnenvaart 2.357 2.025
Kadegelden 743 713
Boeiengelden 50 30
Totaal 14.917 13.504

 


31 december 200831 december 2007
Verhuurbedrijfsmiddelen    
Totaal 1.777 1.763

 


31 december 200831 december 2007
Vergoeding onderhoudskosten
 
 
Totaal 549 672

 

 
31 december 200831 december 2007
Overige baten havenbedrijf
   
Doorberekende nutsvoorzieningen 71 87
Diverse baten
99 80
Totaal 170 167

 

 

B. Omzet grondbedrijf31 december 200831 december 2007
Erfpacht en huur
   
Erfpacht terreinen 12.841 10.052
Verhuringen en verpachtingen
772 976
Totaal 13.613 11.028

 

 31 december 200831 december 2007
Verkooptransacties bouwgronden
   
Verkooptransacties bouwgronden
1.518 6.012
Kostprijs verkopen
-1.132 -4.396
Totaal 386 1.616

 


31 december 200831 december 2007
Overige baten grondbedrijf
   
Precario gronden en wateren
927 804
Landbouwomzet 25 15
Overige baten grondbedrijf
13 27
Totaal 965 846

 

 

C. FINANCIËLE BATEN
31 december 200831 december 2007
Financiële baten
   
Rente uit afkoopsom Rijk
0 651
Rente verstrekte leningen deelnemingen 8.149 6.273
Overige rentebaten
557 1.865
Totaal 8.706 8.789

 

Bedrijfslasten

D. BEDRIJFSLASTEN
31 december 200831 december 2007
Onderhoud
   
Baggerwerk
1.813 2.504
Onderhoud spoorlijnen 127 143
Onderhoud wegen en terreinen 1.667 1.382
Onderhoud overige haveninfrastructuur 987 742
Onderhoud overige bedrijfsmiddelen 490 220
Mutatie onderhoudsfonds -273 -97

4.811 4.894
Doorberekening onderhoudskosten aan ESM
-814 -696
Totaal 3.997 4.198

 

 

Een aantal onderhoudsposten heeft betrekking op incidentele onderhoudswerken waarvan de kosten sterk over de jaren fluctueren. De kosten van deze specifieke posten worden door middel van een onderhoudsvoorziening over de jaren geëgaliseerd. De reguliere onderhoudskosten worden direct via het resultaat verwerkt. De dotatie aan de voorziening is middels een in 2008 geactualiseerde onderhoudsplanning met een scope van 10 jaren opnieuw vastgesteld.
Op basis van de dienstverleningsovereenkomst met ESM wordt een deel van de onderhoudskosten op basis van vaste verdeelsleutels doorbelast aan ESM.

 

 


31 december 200831 december 2007
Personeelslasten
   
Salarissen
3.215 2.939
Sociale lasten
632 546
Overige personeelslasten
468 510

4.315 3.995
Doorberekening personeelslasten ESM/Valuepark terneuzen
-1.490 -1.346
Totaal 2.825 2.649

 


31 december 200831 december 2007
Kapitaallasten
   
Afschrijvingen
3.886
3.556
Rentelasten
10.966
8.787

14.852
12.343
Doorberekening kapitaallasten ESM
-248
-226
Totaal 14.604
12.117

 

 

De gemiddelde leningschuld over 2008 bedroeg circa € 126 mln, waarvoor een gemiddelde rente werd betaald van 4,9%. Aan de voorraad bouwgronden werd in 2008 een bedrag van € 3,4 mln rente toegevoegd.

 

 


31 december 200831 december 2007
Afdracht haven- en kadegelden
   
Afdracht havengelden
2.910
2.996
Afdracht kadegelden
8
10
Totaal 2.918
3.006

 

 

Een bepaald gedeelte van de ontvangen havengelden betreffende het scheepvaartverkeer in de Braakmanhaven wordt doorbetaald. 

De tot 2001 onder deze post geraamde afdracht havengelden met betrekking tot de Binnen- en Buitenhaven te Vlissingen is vervallen per 1 januari 2001 als gevolg van een vervroegde beëindiging van het erfpachtcontract. Voor deze vroegtijdige beëindiging is in 2000 een afkoopsom betaald. De afschrijving van de afkoopsom (ad € 890.000) wordt vanaf 2001 onder deze post verantwoord.
De 5% afvalstoffenheffing waarmee de binnenhavengelden vanaf 1993 zijn verhoogd wordt aan de Stichting Afvalstoffen Binnenvaart afgedragen.

 

 


31 december 200831 december 2007
Overige exploitatiekosten bedrijfsmiddelen
   
Energiegebruik en water
246
361
Belastingen en verzekeringen 800 676
Huur bedrijfsmiddelen 143 156
Kosten exploitatie landbouwgronden 10 5

1.199
1.198
Doorberekening overige exploitatiekosten bedrijfsmiddelen ESM
-107
-134
Totaal 1.092
1.064

 


31 december 200831 december 2007
Diverse exploitatiekosten bedrijfsmiddelen
   
Bureaukosten
1.458
1.509
Acquisitie, representatie en voorlichting
716
343
Kosten nautische diensten
306
302
Subsidie 1.061
61
Advieskosten 1.457 859

4.998
3.074
Doorberekening diverse exploitatiekosten ESM
-584
-530
Totaal 4.414
2.544

 

 

Volgens de samenwerkingsovereenkomst ESM komen de kosten voor commerciële dienstverlening vanaf 28-3-2003 voor rekening van ESM.

 

Resultaat

Het in de toelichting op het eigen vermogen genoemde 'nog te bestemmen resultaat' is als volgt opgebouwd:

 


31 december 200831 december 2007

   
Resultaat uit normale bedrijfsvoering
11.233
12.807
Resultaat uit deelneming Exploitatiemaatschappij Schelde-Maas
-1.433
57
Resultaat uit deelneming Valuepark Terneuzen -345 -256
Resultaat uit deelneming Partners Vliegveld Zeeland BV -16 0
Resultaat uit deelneming WarmCO2
-36
0
Bijzondere baten
-1.050
0
Totaal 8.353 12.608

 

Accountantsverklaring

 

Opdracht

Wij hebben gecontroleerd of de in dit verslag opgenomen verkorte jaarrekening van Zeeland Seaports te Terneuzen over 2008 op de juiste wijze is ontleend aan de door ons gecontroleerde jaarrekening 2008 van Zeeland Seaports. Bij die jaarrekening hebben wij op 4 juni 2009 een goedkeurende accountantsverklaring verstrekt. Het bestuur van de entiteit is verantwoordelijk voor het opstellen van de verkorte jaarrekening in overeenstemming met de grondslagen zoals gehanteerd in de jaarrekening 2008 van Zeeland Seaports. Het is onze verantwoordelijkheid een accountantsverklaring inzake de verkorte jaarrekening te verstrekken.

 

Werkzaamheden

Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht. Dienovereenkomstig dienen wij onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de verkorte jaarrekening op de juiste wijze is ontleend aan de jaarrekening.

 

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

 

Oordeel

Naar ons oordeel is de verkorte jaarrekening in alle van materieel belang zijnde aspecten op de juiste wijze ontleend aan de jaarrekening.

 

Toelichting

Wij vestigen er de aandacht op dat voor het inzicht dat vereist is voor een verantwoorde oordeelsvorming omtrent de financiële positie en de resultaten van de entiteit en voor een toereikend inzicht in de reikwijdte van onze controle de verkorte jaarrekening dient te worden gelezen in samenhang met de volledige jaarrekening, waaraan deze is ontleend, alsmede met de door ons daarbij op 4 juni 2009 verstrekte goedkeurende accountantsverklaring. Deze toelichting doet geen afbreuk aan ons oordeel.

 

Middelburg, 7 augustus 2009

Deloitte Accountants B.V.

Was getekend: W.A. de Leeuw MGA RA